Zamek Santa Bárbara w Alicante: przewodnik po miejscu, które wszyscy odhaczają w pół godziny

Zamek Santa Bárbara widać z każdego miejsca w Alicante. Stoi na szczycie góry Benacantil, 166 metrów nad miastem, i jest tym punktem, do którego wszyscy w końcu docierają. Schemat wizyty jest zwykle ten sam: winda od strony plaży Postiguet, zdjęcie z tarasu, kawa, powrót. Trzydzieści minut.

Szkoda, bo mówimy o warowni zajmującej około 400 tysięcy metrów kwadratowych, budowanej przez tysiąc lat, z trzema osobnymi poziomami z różnych epok, legendą wpisaną w skałę i historią, która obejmuje także rzeczy, o których przewodniki wolą milczeć.

Ten tekst jest po to, żeby następnym razem zostać na górze dłużej — i wiedzieć, na co patrzeć.

Trzy zamki w jednym

Najważniejsza rzecz do zrozumienia przed wizytą: to nie jest jedna budowla, tylko trzy poziomy powstałe w różnych stuleciach. Każdy wygląda inaczej i opowiada o innej epoce.

Poziom górny: La Torreta

Najwyższa i najstarsza część zamku, z wieżą główną (Torre del Homenaje) sięgającą XIV wieku. To stąd rozciąga się najlepszy widok na zatokę — i, co ważniejsze, to tu jest najmniej ludzi, bo większość zatrzymuje się na tarasie poziom niżej.

Jeśli masz zobaczyć tylko jedno miejsce w całym zamku, niech to będzie La Torreta.

Poziom środkowy: epoka Filipa II

Tu znajduje się najwięcej do oglądania. Ta część została w większości wzniesiona albo gruntownie przebudowana w XVI wieku, za panowania Filipa II, i to ona nadaje zamkowi charakter twierdzy nowożytnej, a nie średniowiecznego zamczyska.

Warto poszukać kolejno:

• Sala Filipa II — reprezentacyjne wnętrze z czasów przebudowy.
• Plaza de Armas — główny dziedziniec, dawne miejsce zbiórek załogi.
• Dawne kuchnie i cysterna (aljibe) — zbiornik na wodę — w twierdzy na szczycie góry rzecz decydująca o tym, jak długo można wytrzymać oblężenie.
• Lochy (calabozos) — do nich wrócimy niżej, bo mają własną historię.
• Baluarte de la Reina — bastion królowej, jeden z najlepszych punktów widokowych na mieście.
• Ruiny pustelni świętej Barbary — kaplica, od której zamek wziął imię.
• Prochownia, fosa i mury — razem pokazują, jak działała twierdza jako organizm.

Poziom dolny: Revellín del Bon Repós

Najmłodsza część, z XVIII wieku. Jej głównym elementem jest Revellín del Bon Repós — dzieło obronne wysunięte przed główną linię murów. Większość zwiedzających przechodzi tędy w pośpiechu, w drodze na górę.

Twarz w skale i legenda, od której miasto wzięło nazwę

Góra Benacantil kryje naturalną formację skalną przypominającą ludzki profil. Nazywa się Cara del Moro — Twarz Maura — i widać ją wyraźnie tylko z określonych miejsc: najlepiej z plaży Postiguet albo z dzielnicy Santa Cruz. Wyraźny nos, zamknięte oko, otwarte usta, cała twarz zwrócona ku niebu.

Kiedy raz ją zobaczysz, nie da się jej odzobaczyć.

Legenda tłumaczy tę twarz po swojemu, a przy okazji wyjaśnia, skąd wzięła się nazwa miasta.

Rzecz miała się dziać około tysiąca lat temu. Kalif rządzący miastem miał córkę imieniem Cántara, słynącą z niezwykłej urody. O jej rękę ubiegało się wielu, ale wyróżniało się dwóch: Almanzor i Alí. Ojciec postawił warunek, który miał rozstrzygnąć rywalizację — i rozstrzygnął ją tragicznie.

Alí, przekonany, że stracił ukochaną, rzucił się w przepaść. Cántara, dowiedziawszy się o tym, poszła w jego ślady i skoczyła z urwiska w Sierra de San Julián, nazywanego od tamtej pory Skokiem Maurytańskiej Królowej. Kalif, po stracie córki, popadł w rozpacz i rzucił się ze szczytu własnego zamku.

To jego twarz miała skamienieć w skale — z profilem zwróconym ku niebu, na zawsze nad miastem, którego nie potrafił uchronić przed nieszczęściem. A żeby imiona kochanków pozostały złączone na wieki, miasto nazwano Alicántara — od czego, wedle tej opowieści, wywodzi się dzisiejsze Alicante.

• Jak ją zobaczyć — stań na plaży Postiguet i spójrz w górę na ścianę skalną pod zamkiem. Najlepsze światło jest późnym popołudniem, gdy słońce podkreśla cienie rysujące profil.

Tunel przebity przez całą górę

Winda na zamek to nie zwykła turystyczna wygoda, tylko kawał inżynierii z lat sześćdziesiątych. Żeby do niej dotrzeć, przechodzi się najpierw tunelem o długości niemal 205 metrów, przebitym w skale od strony plaży Postiguet. Dopiero na jego końcu zaczyna się szyb windy, pokonujący ponad 142 metry w pionie.

Całość otwarto dla publiczności w 1963 roku.

Ciekawsze jest jednak to, co mówi tradycja o innym przejściu. Ma istnieć sekretny tunel z XVIII wieku, łączący zamek z plażą i pozwalający na ucieczkę w razie oblężenia. Jego istnienie pozostaje w sferze opowieści — ale w twierdzy wielokrotnie zdobywanej i bombardowanej brzmi całkiem prawdopodobnie.

Cele, w których siedzieli więźniowie obu stron

Zamek pełnił przez wieki wiele funkcji, ale najmniej znaną i chyba najbardziej poruszającą jest ta z czasów hiszpańskiej wojny domowej: służył jako więzienie. Najpierw trafiali tu więźniowie jednej strony konfliktu, a po zmianie układu sił — drugiej.

Te same mury, te same cele, inni ludzie w środku. Jest w tym coś, co zmienia sposób patrzenia na widok z tarasu.

Dziś w obrębie zamku działa MUSA — Muzeum Miasta Alicante — opowiadające historię miasta od czasów najdawniejszych. Bo wzgórze było zamieszkane na długo przed powstaniem warowni: na zboczach Benacantil znaleziono ślady z epoki brązu, a także pozostałości iberyjskie i rzymskie. Sam zamek w obecnym kształcie wyrasta z fortyfikacji z czasów muzułmańskich, sięgających IX wieku.

Nazwa pochodzi od dnia, w którym twierdzę zdobyto — dnia świętej Barbary. Patronka artylerzystów została przy zamku na kolejne stulecia.

Praktycznie: godziny, ceny, dojazd

	Szczegóły
Wstęp na zamek	bezpłatny
Godziny (sezon zwykły)	10:00–17:20
Godziny (ok. 17 czerwca – 4 września)	10:00–23:00
Winda	10:00–19:30, bilet ok. 2,70 €
Winda w lipcu i sierpniu	bezpłatna w godzinach 19:45–24:00
Wejście pieszo	od parku Ereta albo drogą od strony Santa Cruz

Dojazd na zamek Santa Bárbara: winda, autobus, pieszo i samochodem

Zamek stoi na wzgórzu Benacantil, około 166 metrów nad miastem, więc sposób dotarcia na górę potrafi zaważyć na całej wizycie. Masz cztery opcje:

• Windą: najwygodniej. Winda startuje od strony plaży Postiguet, przy nadmorskiej promenadzie. Bilet w jedną stronę kosztuje około 2,70 euro, a osoby po 65. roku życia i małe dzieci jadą za darmo. Ostatni wjazd zwykle na około 40 minut przed zamknięciem.
• Autobusem: na górę podjeżdża miejski microbús lanzadera, kursujący mniej więcej co 40 minut z przystanków przy Plaza del Mar, promenadzie Postiguet i placu przy muzeum MARQ. Dobra opcja, gdy nie chce Ci się iść pod górę, a kolejka do windy jest długa.
• Pieszo: najbardziej klimatyczne wejście prowadzi z okolic plaży Postiguet i Plaza del Puente przez park Ereta oraz stare miasto Santa Cruz. To około kilometra ostrego podejścia, licz na 20 do 30 minut marszu, ale widoki po drodze wynagradzają trud.
• Samochodem: na szczyt prowadzi droga od strony Santa Cruz, a przy wejściu jest niewielki parking. Miejsc bywa mało, zwłaszcza w sezonie i w weekendy, więc lepiej przyjechać wcześnie rano.

Wstęp na teren twierdzy jest bezpłatny, płacisz jedynie za windę, jeśli z niej korzystasz. Zamek bywa zamknięty w kilka dni w roku, między innymi 24 czerwca oraz 24, 25 i 31 grudnia, a także 1 i 6 stycznia. Godziny zmieniają się sezonowo, dlatego przed wizytą potwierdź je na oficjalnej stronie urzędu miasta Alicante.

Polecana Trasa

Jeśli masz dwie godziny i chcesz zobaczyć więcej niż taras widokowy:

• 1. — Zacznij na plaży Postiguet — odszukaj Cara del Moro w skale, zanim wjedziesz na górę. Z góry jej nie zobaczysz.
• 2. — Wjedź windą (albo podejdź pieszo od parku Ereta, jeśli masz siłę i nie jest to środek dnia).
• 3. — Idź od razu na sam szczyt, do La Torreta. Rano i wieczorem jest tam pusto.
• 4. — Zejdź na poziom środkowy i obejdź go spokojnie: Plaza de Armas, cysterna, lochy, Baluarte de la Reina, ruiny pustelni.
• 5. — Zajrzyj do MUSA, jeśli masz ochotę na kontekst historyczny.
• 6. — Wracaj pieszo w dół przez park Ereta — schodzenie jest łatwe, a widoki po drodze lepsze niż z windy.
• 7. — Skończ w dzielnicy Santa Cruz: wąskie uliczki, białe domy, doniczki z kwiatami. To najładniejsza część starego Alicante i leży dokładnie po drodze.

Z czym połączyć wizytę

• Park Ereta — tarasy na zboczu góry, doskonałe na zachód słońca, z restauracją na górze.
• Plaża Postiguet — u stóp góry, wejście do tunelu windy jest praktycznie na promenadzie.
• Muzeum MARQ — archeologiczne muzeum prowincji, wielokrotnie nagradzane, dobre zwłaszcza z dziećmi.
• Explanada de España — słynna promenada z falistą mozaiką, dziesięć minut od plaży.

Dla kogo to miejsce

Dla dzieci mury, armaty, lochy i winda w środku góry robią większe wrażenie niż niejeden park rozrywki. Dla dorosłych to jedno z tych miejsc, gdzie widok jest tylko pretekstem, a historia zostaje na dłużej. A dla mieszkających tu na stałe — punkt, do którego warto wracać o różnych porach roku, bo zamek zimą, bez tłumów i upału, jest zupełnie innym miejscem niż zamek w sierpniu.

Trzydzieści minut wystarczy na zdjęcie. Dwie godziny wystarczą, żeby zrozumieć, dlaczego to miasto wygląda właśnie tak.

Zamek Santa Bárbara: najczęstsze pytania

Czy wstęp na zamek Santa Bárbara jest płatny? Nie, wejście na teren twierdzy i do pomieszczeń muzealnych jest bezpłatne. Zapłacisz tylko za windę, jeśli zdecydujesz się na wjazd.

Ile kosztuje winda na zamek? Bilet w jedną stronę to około 2,70 euro. Seniorzy po 65. roku życia i małe dzieci jadą za darmo.

Jak wejść na zamek pieszo? Najciekawsza trasa prowadzi z okolic plaży Postiguet przez park Ereta i stare miasto Santa Cruz. To około kilometra pod górę, czyli 20 do 30 minut spaceru.

Ile czasu zarezerwować na zwiedzanie? Na sam taras widokowy wystarczy pół godziny, ale żeby spokojnie obejść mury, muzeum i punkty widokowe, zaplanuj około półtorej godziny.

Czy warto wybrać się z dziećmi? Tak, choć część tras prowadzi po schodach i nierównym terenie, więc z wózkiem bywa trudno. Rozległe dziedzińce i widoki na morze robią jednak wrażenie na młodszych zwiedzających.

Ten tekst jest częścią naszego przewodnika Co zobaczyć w Alicante, w którym zebraliśmy wszystkie najważniejsze atrakcje miasta i okolic.